تبلیغات
بسطام فردا

LOGO

 
  • یکشنبه 24 شهریور 1392 - 09:13 ق.ظ
  • دسته بندی :
  • نویسنده: بسطام فردا
مقبره امامزاده محمد (ع) بسطامشیخ صدوق نقل كرده است :
كسی در خواب از پیامبر(ص) پرسید كه كدام یك از مزارهای فرزندان تو را زیارت كنم ؟ فرمود :برخی را زهر دادند و برخی را شهید كرده اند.
گفتم : با این همه پراكندگی مزارهای ایشان كدام یك را زیارت كنم ؟ فرمود : آن كه به تو نزدیك تر است ( یعنی محل تو به قبر او نزدیك تر و یا آن كه در زمین غربت مدفون است ) .1


زیارت نامه

اَلسَّلامُ عَلَیکَ اَیُّهَا السَّیِدُ الزَّکِیُّ اَلطّاهِرُ الوَلیُّ وَ الدّاعِی الحَفِیُّ اَشهَدُ اَنَّکَ قُلتَ حَقاً وَ نَطَقتَ حَقاً وَ صِدقاً وَ دَعَوتَ اِلی مَولایَ وَ مَولیکَ عَلانِـیَهً وَ سِراً فازَ مُتَّـبِعُکَ وَ نَجی ُصَدِّقُکَ وَ خابَ وَ خَسِر مُکَذِّبُکَ وَالمُتَخَلِّفُ عَنکَ اِشهَد لِی بِهذِهِ الشَّـهادَهِ ِلاَکُونَ مِنَ الفائِزینَ بِمَعرِفَتِکَ وَ طاعَتِکَ و وَ تَصدِیقِکَ وَاتِّباعِکَ وَالسَّلامُ عَلَیکَ یا سَیِّدی وَ ابنَ سَیِّدی اَنتَ بابُ اللهِ المُـؤتی مِنهُ وَالمَأخُـوذُ عَنهُ اَتَیـتُكَ زائِراً وَ حـاجاتی لَكَ مُستَـودِعًا وَ ها اَنَا ذا اَستَـودِعُكَ دِینىِ وَ وَ امانَتِـى وَ خَواتِیـمِ عَمَلِى وَ جَوامِعِ اَمَلِى اِلى مُنتَـهى َجَلِى وَالسَّلامُ عَلَیکَ یا سَیِّد مُحَمَّدِ بنِ جَعفَرٌالصادِق(علیه السلام) کُن شِـفیعِی بِحَقِّکَ وَ بِحَقِّ جَـدِّکَ وَ بِحَقِّ آبائِـکَ الطَّیِّـبِینَ الطّاهِرِینَ المَعصُومِینَ وَ السَّلامُ عَلَیكَ وَ رَحمَهُ اللهِ وَ بَرَكاتُه

در شهرستان بسطام ،آرامگاه  امام زادۀ واجب التعظیمی است كه مركز فرهنگی و قدسی شهر محسوب می شود و سال ها دوست داران اهل بیت (ع) برای حضور لحظه ای در این فضای ملكوتی ،  طی طریق می كنند و خود را به بسطام می رسانند یا مجاورانی كه آرامش و سبكبالی خود را مرهون این امام زاده می دانند .به قول حافظ :


گر دهد دستم کشد در دیده همچون توتیا                  خاک راهی کان مشرف گردد ازاقدام دوست


در كتب انساب و تاریخی نقل شده كه حضرت امام جعفر صادق (ع) ده فرزند داشت كه هفت پسر و سه دختر بودند كه عبارتند از :
حضرت امام موسی كاظم (ع) و امام زادگان محمد و اسحاق كه برادران تنی بودند و مادرشان حمیده خاتون بود و اسماعیل و ام فروه كه مادرشان فاطمه دختر حسین فرزند حضرت زین العابدین (ع) بود و عباس و علی و اسماء  و فاطمه كه هر یك از مادری بودند.

محمدبن جعفر در سال 144 هجری قمری در شهر مدنیه به دنیا آمد در محلی به نام خاخ كه سرزمینی بین مكه و مدینه است پرورش یافت. این مكان در نزدیكی حمراء الاسود واقع شده و به روضه خاخ مشهور است. هنگامی كه خداوند این فرزند را به امام جعفر صادق (ع) هدیه داد . چون صورتش شبیه پیامبر و جدش امام محمدباقر (ع) بود نام وی را محمد گذاشت كنیه این بزرگوار ، ابوجعفر و القابش مأمون و دیباج است مردم از همان  اوان جوانی او به علت تازگی و گشاده رویی و زیبایی جمال و علوكمال ، لقب دیباج را به او دادند. لقب دیگر او امیرالمومنین بودكه مردم و بیعت كنندگان در حادثه قیام مكه به آن جناب دادند .


اكثر مورخین و دانشمندان انساب از جمله شیخ مفید در «الارشاد»، ابوالفرج اصفهانی در «مقاتل الطالبین» ، مسعودی در «مروج الذهب» و بیهقی در «لباب الانساب» و دیگران  ، اخلاق وی را ستوده اند و به این ویژگی ها اشاره كرده اند :

فردی عظیم الشأن ، جلیل القدر ، رفیع المنزلت ، صالح ، شجاع ، شب زنده دار ، پرهیزگار ابوالفرج اصفهانی درباره اخلاق محمد بن جعفر نوشته است .

احمد بن محمد بن سعید از محمد بن منصور برایم روایت كرد كه گفت در نزد ابن طاهر احمد بن عیسی بن عبدالله ، نام محمد بن جعفر برده شد ، ابوطاهر به خوبی وی را ستود و گفت مردی عابد و فاضل بود كه پیوسته یك روز را روزه می گرفت و یك روز را افطار می كرد شیخ مفید نیز نوشته محمد بن جعفر با سخاوت و دلاور بود و از همسرش خدیجه دختر عبدالله بن حسین روایت شده كه گفت نشد روزی كه محمد با جامه ای از خانه بیرون رود وآن را به مستمندان نپوشاند و چون باز می گشت آن را به دیگران داده بود و چنان بود كه روزی یك گوسفند برای واردین و مهمانان خود می كشت .


منزلت علمی محمد بن جعفر نیز در كتب تاریخی و انساب ستوده شده است این امام زاده بزرگوار از پدرش امام جعفر صادق (ع) علوم زیادی آموخت و احادیثی را نقل كرد .شیخ طوسی او را از اصحاب امام صادق (ع) بر شمرده كه به نقل حدیث پرداخته است .

ابن طقطقی در تاریخ فخری او را از بزرگان و شیوخ آل ابی طالب می داند محدثان بزرگی مانند محمد بن ابی عمر عبدی و محمد بن سلمه و اسحاق بن موسی انصاری و دیگران از او حدیث نقل كرده اند. محمد بن جعفر در داستان مهاجرت حضرت علی بن موسی الرضا(ع) از مدینه به مرو همراه برادرزاده خود بود و مدتی از عمرش را در شهرهای نیشابور و جرجان (گرگان) سپری كرد و به نقل حدیث و اشاعه علوم اسلامی پرداخت سهمی نویسنده تاریخ جرجان به اقامت محمدبن جعفر در جرجان اشاره كرده و دو روایتی را كه محمد بن جعفر از پیامبر نقل كرده در كتاب خود آورده است .

در زمان زندگی محمد بن جعفر در مكه و مدینه قیام هایی علیه عباسیان صورت گرفت كه یكی از آن قیام ها را ابوالسرایا رهبری می‌كرد محمدبن جعفر بعد از قیام ابوالسرایا در سال 199 هجری به درخواست مردم رهبری قیام را بر عهده گرفت .  و چند ماهی علیه مأمون عباسی جنگید كه شرح كامل آن در كتب تاریخی چون تاریخ طبری ، مقاتل الطالبین ، تاریخ فخری ، تاریخ یعقوبی آمده است .

شیخ صدوق در كتاب «عیون الاخبار الرضا » نوشته است  روزی در مكه محمد بن جعفر بیمار شده بود امام رضا (ع) به عیادت عموی خودش رفت و برای سلامتی او دعا كرد و محمد بن جعفر در مناظرات امام رضا با ادیان مختلف و مراسم ولایتعهدی امام رضا (ع) شركت داشت .

محمدبن جعفر به نوشته و تاكید اكثر مورخین در سال 203 هجری قمری چشم از جهان فرو بست


قدیم ترین سندی كه در مورد تاریخ بنای گنبد و بارگاه امام‌زاده اطلاعاتی به ما می دهد كتاب دستورالجمهور نوشتۀ ابن خرقانی (متوفی قرن هشتم) است ابن خرقانی نوشته


«در اوایل سنۀ سبعمائه ،پادشاه اسلام ،  الجاتیو سلطان -نورالله مرقده -مرید شیخ رضی الدین كه از اولاد شیخ ابویزید بود و از دست او خرقه پوشید و به التماس او بنیاد قبه بر سر تربت محمّد بن جعفر صادق نهاد و خانقاهی در جوار مزار سلطان العارفین جهت زائران و مسافران بنا فرموده و ساباطی به اطاق و ایوان در پیش تربت هم بنا فرمود و به اتمام رسانید » .2


ابن بطوطه (703ه.ق-779)عالم و جهان گرد مشهور مراکشی که به بسطام سفر کرده است نوشته است «از نیشابور به بسطام رفتم.
شیخ عارف بایزید بسطامی منسوب به این شهر است و مزارش نیز در آن جاست. قبر شیخ با قبر یکی از اولاد امام جعفر زیر یک قبه است.»3

این که ابن بطوطه قبر بایزید و اولاد جعفر را در زیر یک قبه دیده است مطلبی قابل تامل و بررسی است زیرا هم اکنون قبر بایزید بیرون از آرامگاه محمد بن جعفر و در صحن امام زاده قرار دارد و تاکنون نویسنده ای از آن قرن به بعد سخن وی را تایید نکرده است.

اتاق حرم 5/4 × 5/4 متر است در هر ضلع درگاهی تعبیه شده و حرم از طریق درگاه های شرقی، غربی و جنوبی با واحدهای كناری ارتباط دارد بر درگاه شمالی پنجره ای وجود دارد كه نور داخل را تامین می‌كند.


ازارۀ حرم را كاشی های فیروزه‌ای و لاجوردی با حاشیه‌ای از كاشی‌های منقوش به گل و برگ پوشانده اند. از بالای آن، دیوار وسقف گنبدی به زیبایی با طرح‌های اسلیمی، ترنج ، گل و برگ نقاشی رنگین شده است علاوه بر این، كتیبه‌ای به قلم ثلث به رنگ طلایی بر زمینه‌ی لاجوردی حاوی آیات 1 تا 6 سوره‌ی انسان و آیه 255 و بخش از آیه 256 سوره‌ی بقره بر بخش فوقانی دیوار قرار دارد تربت پاك امام‌زاده در شمال‌شرق اتاق حرم، به شكل مكعب مستطیل به بلندی 75 سانتی‌متر واقع شده است تلفیقی از كاشی و آجر، كتیبه‌ای به خط ثلث اولیه به صورت برجسته از كاشی فیروزه‌ای به مضمون، بسمله، هذا قبر السید السند محمدبن جعفرصادق رضوان‌الله تعالی پوشش مزار را آراسته است.


گنبد امام‌زاده از گونۀ گنبدهای مخروطی است با پوشش از كاشی فیروزه‌ای و گریو استوانه‌ای بلند كه با آجرهای لعاب‌دار فیروزه‌ای و سیاه تزیین شده كه در حال حاضر بخش اعظم تزیینات فروریخته است.


بنابر نوشتۀ كتیبۀ سنگی كه بر ورودی امام‌زاده ، نصب شده و با خط ثلث نوشته شده حاكی از تعمیرات بنا در سال 968 هجری است «به شرف توفیق تعمیر مزار فایض‌الانوار امام‌زاده محمد مشرف شدیم بنده‌ی كمترین درگاه شاه عالم پناه امیرغیب استاجلو  968 ».

در گذشته روی مرقد امام زاده صندوق چوبی بود تا با گذشت زمان در سال 1350 شمسی با جمع آوری نذورات و كمك مردم خیر ضریح فولادی آب طلاكاری شده با طرح زیبا و آبرومندی ساخته شد و بر روی امام زاده محمد نصب شد .

اشعار زیر دور تا دور ضریح مقدس را زینت و زیور داده است :

این حرم آرامگاه زهرۀ آل عباست

چون بهشتی عنبر آسا با صفا و دلرباست
زینت دامان صادق ، منزلش در این بناست
نام نامیش محمّد ، صاحب جود و عطاست
این ضریح باشكوهی را كه می بینی عیان
باشداز شهزادۀ عالم ، امام انس و جان
صنع قدرت را ببین نقش و نگارش را بخوان
روشنی بخش ثنایش را ببین بس جانفزاست
بارگاهش جلوه گر باشد چو فردوس برین
از ره صدق و صفا باید شوی اینجا مكین
از نهال گلشن آل محمد گل بچین
پیرو دین خدا ، شایستۀ حمد و ثنا است
روضه اش از بهر درد بی دوا دارالشفاست
شهر بسطام از وجودش هست در امن و امان
چون كه از جدش رسول الله دارد او نشان
بس حمایت كرد از دین خدای لامكان

خوانندگان محترم می توانند برای اطلاع بیشتر به كتاب «ستاره‌ای بر كرانه خاك» كه با استناد و تكیه بر بیش از صد منبع معتبر اعم از نسخ خطی و چاپی  درشرح حال امام زاده محمد نوشته ‌شده ،  مراجعه کنند .
سیدهادی میرآقایی
یادداشت ها
1-معارف رضویه ، حسن مظفری معارف ، نشرصحافیان ، 1344، ص 123
2-دستورالجمهور ،ابن خرقانی ، به کوشش محمدتقی دانش پژوه –ایرج افشار، میراث مکتوب ،1388، ص 363
3-سفرنامۀ ابن بطوطه ، ترجمۀ دکترمحمدعلی موحد،بنگاه ترجمه ونشرکتاب  ،1348  ج1ص443


برچسب ها : بسطام , شهرستان بسطام , امامزاده محمد(ع) , امامزاده , امام جعفر صادق(ع) ,

آخرین مطالب

 
» غبار فراموشی بر چهره تکیه مزج نشست/ تخریب به جای تعمیر ( چهارشنبه 11 اسفند 1395 )
» خلاق؛ واژه گم شده از گردشگری ایران/ پتانسیل صنایع، شهرها و اقشار خلاق می تواند حرکت کُند گردشگری را سرعت بخشد. ( چهارشنبه 11 اسفند 1395 )
» ریاست شورای شهر بسطام: نمره شهردار بسطام در عملکرد، نمره بالای 20 می باشد ( سه شنبه 10 اسفند 1395 )
» فصل الخطاب قانون است و شهرستان بسطام اجرا خواهد شد/ارتقاء بسطام نسبت مستقیم با ارتقاء شاهرود دارد ( سه شنبه 10 اسفند 1395 )
» تیم سه گانه شهرستان بسطام بر سکوی سوم کشور ایستاد ( شنبه 7 اسفند 1395 )
» راه طولانی مجموعه تاریخی منحصر بفرد بسطام برای ثبت جهانی ( چهارشنبه 4 اسفند 1395 )
» سایمون گفت می توانی ورودی المپیك 2018 را بگیری ( یکشنبه 9 اسفند 1394 )
» وقتی حقیقت از دست وزارت کشور هم در می رود!! ( سه شنبه 1 دی 1394 )
» نشست خبری شهردار و رییس شورای شهر بسطام با اصحاب رسانه +تصاویر ( جمعه 9 مرداد 1394 )
» بسطام در کش و قوس ثبت جهانی است/ بازدید متوسط سالانه ۸۰۰ توریست خارجی ( جمعه 9 مرداد 1394 )
» مقدمات دفن پروفسور شهریار عدل در مجموعه تاریخی بسطام فراهم می شود ( جمعه 5 تیر 1394 )
» قلعه نو خرقان ،روستای هدف گردشگری ( جمعه 25 اردیبهشت 1394 )
» مجموعه فرهنگی -تفریحی کهکشان بسطام نیازمند توجه ویژه مسؤولین ( جمعه 25 اردیبهشت 1394 )
» جاده جنگل ابر ،آری یا خیر ؟! ( جمعه 22 اسفند 1393 )
» جشن سالروز صبوری و متانت مردم مظلوم شهرستان بسطام +درددلی کوتاه با رییس دولت تدبیر و امید ( جمعه 5 دی 1393 )

نویسندگان

آمار بازید

کل بازدید ها :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل مطالب :
آخرین بروز رسانی :

درباره ما


سایت خبری تحلیلی شهرستان بسطام

ایجاد کننده وبلاگ : بسطام فردا